Nippertjeswerk heeft zo zijn voordelen!
Is er iemand die in mei aan huiswerkbegeleiding begint? Het schooljaar is bijna voorbij: heeft het nog zin? Twee vragen, twee keer JA als antwoord... maar wel met een MITS erbij.
Ja, elk jaar zijn er genoeg leerlingen die aan nippertjeswerk doen: plotseling dringt door dat er íets moet gebeuren.
En ja, dat heeft zin. Mits de leerling zelf gemotiveerd is, want het wordt hard werken: elke dag, volgens een strak plan. Zonder garantie op resultaat, dat vraagt dus nog meer motivatie . En elk jaar ben ik trots op kanjers die alles op alles zetten, en daardoor ook nog eens heel belangrijke ervaringen opdoen. Ervaringen die zelfs het kwartje kunnen laten vallen voor de rest van de schooltijd:
- Je merkt dat je best wel hard kunt werken, harder dan je zelf dacht. En dat die goede resultaten een geweldig gevoel geven.
- Ook ánderen merken dat je hard kunt werken. Wanneer je een ‘bespreekgeval’ bent in de rapportenvergadering, telt de werkhouding zwaar… soms nog zwaarder dan de cijfers.
- Je ervaart dat je in twee maanden tijd de achterstand van een half jaar inloopt… met iets meer werk toen was er niets aan de hand geweest.
-vervolg nieuwsbrief
- Je doet het zelf. Het is fijn dat er een strakke structuur is, stilte om je te concentreren en genoeg begeleiding om je te helpen als je even vastloopt, maar JIJ doet het werk. En dat lukt!
Als we ervan uitgaan dat er goed wordt lesgegeven, worden achterstanden meestal opgelopen door simpelweg te weinig huiswerk te maken, of op de verkeerde manier. Zonder achterstand heeft een leerling in mijn ervaring zo’n vijf maanden huiswerkbegeleiding nodig om alles goed op de rails te krijgen en studievaardigheden aan te leren.
Gaat een achterstandsleerling dus het volgend schooljaar ‘als vanouds’ aan de gang, dan is er geheid wéér zo’n inhaalslag nodig aan het eind. De leerling wil het dit keer graag anders doen, maar heeft nog niet geleerd HOE. Er is immers door de hoge werkdruk geen kans geweest echt zelfstandig te leren plannen, de studievaardigheden aan te pakken en de leermanieren onder de loep te nemen. Dus hoe blij iedereen ook is met die Eindsprint: maak het karwei af met een Vliegende Start in het nieuwe schooljaar. Juist omdat het aan het begin van het schooljaar nog rustig is, juist omdat er motivatie is door de ervaringen tijdens de inhaalslag, slijp je dan de gewoontes in om zelfstandig mee verder te kunnen tijdens de hele schooltijd. En daarna!
Vorig jaar heb ik een halve zomer besteed aan het ontwikkelen van de Studiekring online oudercursus Helpen met Huiswerk, in opdracht van het magazine J/M voor ouders. Het leek makkelijk: 15 afleveringen vullen met tips en trucs om je eigen kind te kunnen begeleiden. Maar welke tips en trucs zijn het belangrijkst? Over welke onderdelen kunnen ouders meer informatie gebruiken? Mijn lijstje groeide naar ruim negentig… en dat terugbrengen naar de essentiële basis was een soort gevecht.
‘Mama, ik kan dit écht, écht niet. Ik háát werkstukken. Het lukt me gewoon niet.’ Ik schoot in de lach: mijn tienjarige dochter was al een tijdje bezig met de voorbereiding en wist inmiddels veel over het onderwerp. Slim kind dat met relatief weinig moeite mooie resultaten haalde op school. Als moeder zag ik haar talenten, maar bovenal geloofde ik in positieve feedback. Ik vertelde haar dus waarom ik lachte, en dat ik alle vertrouwen had dat dat werkstuk geweldig zou worden. Ik ‘bewees’ het door haar te herinneren aan eerdere gelegenheden waarbij ze onterecht onzeker was geweest. Ze was supergeweldig, en het was niet nodig hier tegenop te zien.
Huiswerk hoort zelfstandig gemaakt te worden. Voorzeggen of dingen uit handen nemen, da’s dus geen helpen, maar opvoeden tot die zelfstandigheid juist weer wel. Daarmee is het een zaak van de ouders én van de docenten op school: samen.
Sommige ouders lijkt alles mee te zitten. Hun kinderen doen het perfect op school zonder bemoeienis. Het ene na het andere mooie rapport komt op het stapeltje en de grootste zorgen lijken zaken als de voor- en nadelen van een extra vak voor het examen. Of de beste studiekeuze wanneer je overal goed in bent. Misschien stoort een ouder zich aan een kind dat niets uitvoert, maar als er dan toch zevens worden gehaald is het eigenlijk overbodig om te zeuren. Voor andere ouders lijken die verhalen soms luxeproblemen. Wat doe ik fout, dat het bij mij zo lastig gaat? Waarom heeft mijn kind alle pech?
Structuur. Heel belangrijk voor leerlingen. Maar de allereerste structuur van het nieuwe schooljaar kun je als ouder zelf zetten. Klaar zijn voor een nieuwe start houdt meer in dan kekke schoolspullen.
Lezen lijkt steeds meer een verplicht nummer te worden bij mijn leerlingen. Wat de literatuurlijst voor het eindexamen betreft kan ik me daar goed in verplaatsen... Hoewel ik mijn hele leven al niet zonder lezen kan (tot en met de achterkant van het cornflakespak, als ik niets beters heb), heb ik me destijds na het eindexamen plechtig voorgenomen NOOIT meer een verplicht boek te lezen. Niet volgehouden natuurlijk, da's lastig studeren, maar mijn weerzin was groot. Gelukkig sleet het na een lange literatuurloze vakantie...
Leerlingen die vanaf de brugklas goed begeleid worden pakken het zelfstandig huiswerk maken eerder op dan bovenbouwers. Tegelijk kunnen ouders van brugklassers soms voor raadselen staan: hóe begeleid je ze dan goed? Op de basisschool was het nog te overzien, maar nu... Mag je wel begeleiden of rem je daarmee de zelfstandigheid? Is huiswerk geen taak van de school? Wat wordt er verwacht van jou, als ouder: sturen of loslaten? Als het aan het kind ligt, is dat laatste vaak het meest gewenst: ‘Ik weet het we-hel! Laat me nou!’ Er verandert echter niet alleen voor de ouders heel veel; ook de leerling heeft vaak een enorm scala aan indrukken en eisen te verwerken, tegelijk met alle puberperikelen en sociale nieuwigheden die spelen. En voor je het weet is de introductieperiode voorbij, gaat het tempo omhoog en dalen de cijfers…
Wat is voor jou de beste manier om te zorgen dat je af krijgt wat je je voorneemt… zonder in de stress te schieten? Hoe hol je jezelf niet voorbij en bereik je toch je doelen? Misschien heb je iets aan de manier die voor mij het best werkte tijdens het studeren!
Het kan soms een flinke schok zijn om te merken hoeveel tijd er aan huiswerk besteed moet worden… Heel wat leerlingen drijven op hun algemene ontwikkeling door de eerste jaren heen. In de bovenbouw komt ineens het besef dat er meer nodig is. Paniek! Cijfers kelderen, zelfvertrouwen daalt en de achterstand groeit evenredig.
Aandacht is een grote vliegenmepper
De Studiekrant
Nieuws, tips en achtergronden voor ouders van scholieren.
Over de auteur
Gabriella van der Linden
Is jarenlang vestigings-
manager geweest van Studiekring Den Haag. Nu coacht ze andere begeleiders en ontwikkelt ze praktische workshops voor leerlingen, ouders en docenten.