Mag je leerlingen wel helpen bij het huiswerk?

Huiswerk hoort zelfstandig gemaakt te worden. Voorzeggen of dingen uit handen nemen, da’s dus geen helpen, maar opvoeden tot die zelfstandigheid juist weer wel. Daarmee is het een zaak van de ouders én van de docenten op school: samen.

Hoe zou een docent dat ook alleen kunnen doen? Een leerling zit bij het huiswerk thuis in een totaal andere situatie dan in de klas. Games en mobiele vrienden leiden af, zonder toezicht is discipline moeilijk en na een lange dag op school is er behoefte aan rust en vrijheid. De drang om de dingen zelf te bepalen en grenzen te verkennen is vaak groter dan de motivatie tot werken. De huiswerkwereld is van de leerling.

 

Docenten op school kunnen heel veel hulp bieden, maar nooit tijdens het huiswerk. Wel vooraf: door te motiveren, te leren plannen en te leren studeren. En achteraf: door gemaakt werk te controleren en toetsen te bespreken.
Jammer genoeg gaat dat niet op elke school even goed. Studievaardigheden aanleren en gemaakte toetsen bespreken staat niet bij elke docent op het programma, docenten die toetsen meegeven worden zelfs zeldzaam.
Natuurlijk bespaart het tijd om dezelfde toets meermalen te kunnen gebruiken, maar het leermoment dat vroeger heel gewoon was is daarmee verdwenen. De bezuinigingen in het onderwijs zorgen voor een chronisch tijdgebrek en lacunes in de opleidingen. Ik heb mateloze bewondering voor die docenten die de boel nog steeds goed kunnen regelen, en zelfs begrip voor hen die dat door tijd- en kennisgebrek niet kunnen opbrengen. Maar de leerlingen zitten in het laatste geval met de gebakken peren.

Ouders kunnen vooral helpen tijdens het huiswerkmaken. Opvoeden tot zelfstandigheid, door stimulans, controle en begeleiding, net zoals je doet bij veilig oversteken, omgaan met geld en huishoudelijke klusjes. In je eentje zelfstandig worden gaat vaak door schade en schande: waarom zou je dat willen voor je kind? Maar ook ouders hebben niet altijd zicht op de huiswerkaanpak. Vaak omdat ze niet thuis zijn tijdens huiswerktijd, of omdat ze denken geen rol te kunnen spelen. Dat laatste is relatief: huiswerkbegeleiding bestaat voor de helft uit aandacht en opvoeding. En voor de andere helft uit vakkennis: geen wiskunde of Frans, maar kennis van begeleiden. Veel leerlingen hebben immers geen moeite met vakinhoud, maar wél met zelfstandigheid. Ouders kunnen daar prima bij helpen, maar ze hebben last van dezelfde problemen als veel docenten op school: te weinig tijd en specifieke kennis.

De hulp die een leerling nodig heeft ligt tussen school en ouders in: een gedeelde verantwoordelijkheid. En wanneer er door gebrek aan tijd of kennis geen hulp is, heb je iets aan professionele huiswerkbegeleiding. Studiekring werkt daarom op drie fronten. Als eerste en belangrijkste: door leerlingen de begeleiding te geven waardoor ze zelfstandig leren werken, met behulp van de studievaardigheden die bij dat unieke kind passen. Als tweede: door workshops op scholen, waardoor de studievaardighedenlacune wordt gevuld, bij docenten en leerlingen, wanneer dat nodig is. En als derde door juist ouders te laten zien hoe je zelf je kind succesvol kunt begeleiden. Een week per jaar gebeurt dat laatste zelfs gratis; tijdens de Week van het Huiswerk van 14-18 november zijn ouders op meer dan 50 plaatsen in heel Nederland welkom bij de workshop ‘Toolkit voor de Brugklas’.

Dus, om op de beginvraag terug te komen: mag je leerlingen helpen bij het huiswerk? Ja, natuurlijk! Dat móet zelfs: zodat ze leren het zelf te kunnen.